in

Hoe de beruchte 132-groep Urk in zijn greep houdt: ‘Mijn kinderen hou ik bij ze uit de buurt’

Urk is al bijna een jaar in de ban van de ‘132-voorwaardelijk’-groep. De (jonge) mannen die bij dit beruchte gezelschap horen, zijn te linken aan meerdere misdrijven in het dorp.

De groep verstopt zich allerminst, laat soms letterlijk een handtekening achter. Wat is dit voor collectief?

De Stentor keek mee in het (besloten) Instagramaccount van de 132-groep, sprak met bekenden van de club en benaderde leden persoonlijk. ,,Je verwacht dat ik hier antwoord op ga geven?”

Een zaterdagavond op Urk, maart dit jaar. Een aantal dorpsbewoners heeft na een week op zee zin in een avondje uit.

Het is coronatijd, de kroegen zijn dicht, maar op het bedrijventerrein zijn wat barretjes open. Bij een recyclingbedrijf ziet de 19-jarige Jacob H. een heftruck staan, met de sleutels er nog in.

Hij stapt in. Komt goed uit, want – zo bleek onlangs bij zijn rechtszaak – hij heeft geen zin om te lopen.

Zwaargewond aan benen
Even later neemt vriend Leendert K. het stuur over en verandert in één klap het leven van Lucas Vlot.

Die zit met een groepje vrienden in een keet en stoort zich aan het luidruchtige gedrag van de jongens die – al dan niet onder invloed van bier – op de heftruck rijden.

Hij wil hen aanspreken, maar krijgt er geen kans toe. Voordat hij het beseft, rijdt de heftruck achteruit, tegen hem aan.

Lucas raakt zwaargewond aan beide benen. Een ongeluk, beweert Leendert in gesprekken met de politie.

Al snel wordt de 132-groep aangewezen als schuldige door meerdere Urkers. Ook door een familielid van het slachtoffer in deze krant.

De groepsnaam zou verwijzen naar het aantal jaren voorwaardelijke celstraf dat de leden opgeteld achter hun naam hebben staan.

Het is lang niet het enige incident in het afgelopen jaar waar de groep aan wordt gelinkt. Zo zou het Urker collectief achter het verwoesten van de GGD-teststraat in de haven van Urk zitten, tijdens de rellen bij het ingaan van de avondklok in januari.

Komende week staan de twee verdachten voor de rechter. Beiden kregen geld aangeboden van de 132-groep om het gebouwtje in brand te steken.

Dat beweert althans Bob Koppert, advocaat van oudste verdachte Fokke V.. De beloofde 500 euro is nooit uitbetaald, stelt Koppert.

Verder bevestigen mensen rond de groep dat ‘132’ in oktober vorig jaar met een heftruck probeerde in te breken bij winkelcentrum Urkerhard.

Daarbij werd een rolluik vernield. Niemand werd aangehouden. Het verklaart de bijnaam die Urkers aan de 132-groep geven: de ‘heftruckbende’.

Dat is niet alles. Meerdere bronnen, waaronder hulpverleners, vertellen dat leden van de groep nauw betrokken waren bij de vuurwerkrellen die Urk eind vorig jaar weer eens landelijk in de schijnwerpers zetten.

Of ‘132′ de aanstichter was, valt niet te zeggen. Wel misdroegen leden zich op straat. En er was de bekladding van het gebouw van plaatselijke krant het Urkerland.

‘132 jaar voorwaardelijk’ en ‘geen grap!’ werd onder meer op het pand gekalkt. Onder een redactieauto lag een stuk illegaal vuurwerk.

Liet de 132-groep hier haar handtekening achter als vergelding voor een stukje in de krant? Het heeft er alle schijn van, al ontkennen enkele leden dat ze in de weer zijn geweest met de spuitbus.

Volgens de politie is de groep ‘nadrukkelijk naar voren gekomen bij een aantal onderzoeken’. Bij het vernielen van een rolluik met een heftruck werden bijvoorbeeld vier jongens gezien die een jas droegen met ‘132’ erop, zegt woordvoerster Ellen de Heer.

,,Dan kun je een link leggen met deze groep.’’ De politie doet geen onderzoek naar de groep als geheel. ,,Wij komen in actie als er strafbare feiten zijn gepleegd’’, zegt De Heer.

Wat is dit voor gezelschap? Hoe kijkt Urk tegen de 132-groep aan en wat zeggen de leden zelf? Deze krant sprak de afgelopen maanden met enkele tientallen Urkers over de beruchte club en laat naast de politie ook andere partijen hun licht schijnen over dit fenomeen.

De meeste bronnen willen niet met naam in de krant. Omdat ze de leden kennen óf uit angst voor vergelding. ,,Ze willen geen steen door de ruit. Dat is echt een Urker dingetje”, zegt een van hen.

”Ik ken er een aantal van. Mannen uit de schil. Je kunt ze gewoon aanspreken”
– raadslid van Urk

Wat meteen opvalt, is dat de groep zich niet verstopt. Zo is er een Instagramaccount. Besloten weliswaar, maar toch bijzonder voor een club die soms de grens opzoekt.

In dit account – de Stentor keek een paar maanden mee – is een foto gedeeld van een achterhoofd waarop ‘132′ in het haar is geschoren.

Ook is een hand te zien met vingers waarop de naam van de groep is geschreven of getatoeëerd. En er is een fraai vormgegeven logo: Vrouwe Justitia met daaronder ‘132 Voorwaardelijk’.

Misschien gekkigheid, maar er spreekt ook trots uit. Al is het geen direct bewijs dat de groep schuil gaat achter de rottigheid die op internet wordt gedeeld natuurlijk.

Doordeweeks op zee
En de leden zelf? Die zijn bij veel Urkers bekend. Het gaat om 15 tot 20 mannen. Een harde kern met een schil van minder actieve of steeds wisselende leden.

Mannen die overdag ‘keihard’ werken, het gros zit doordeweeks op zee, of een opleiding volgen. Dat is het beeld dat blijft hangen na de vele gesprekken.

Lees ook  Een maand lang reed dit nep-drugsbusje door Brabant en slechts één man belde de politie

,,Ik ken er een aantal van. Mannen uit de schil. Je kunt ze gewoon aanspreken”, zegt een raadslid. Meerdere Urkers zeggen dat er altijd zulke groepen zijn geweest in het vissersdorp. Mannen die samenkomen, bier drinken en af en toe te ver gaan.

Komen we bij de uitdagende naam. Klopt het dat de leden gezamenlijk 132 jaar voorwaardelijk hebben gekregen? Het lijkt wel erg veel.

,,Het is meer een gimmick, een broodje aap”, zegt een Urker die enkele leden van de groep kent. ,,Sommigen hebben inderdaad een taakstraf gekregen.

Anderen hebben nog geen veroordeling.” ChristenUnie-raadslid Meindert Bakker: ,,Die naam geeft een bepaalde status.

Ze hebben niet alleen bepaalde dingen op hun kerfstok, ze zijn er ook nog trots op. Dat gaat een stap verder.”

Dat blijkt wel op Instagram. Het in brand steken van de teststraat wordt hardnekkig ontkend (‘Dikke onzin, wij waren er niet eens bij’), maar verder zijn er foto’s geplaatst van vernielde barretjes, ‘kwajongensstreken’ als satésaus over een auto gieten en een feestje op Koningsdag met zo’n 50 aanwezigen, terwijl de coronacijfers nog hoog zijn.

Verder worden agenten belachelijk gemaakt en zijn sommige berichten ronduit racistisch. Maar ook: een foto van Zwarte Pieten die cadeautjes uitdelen aan kinderen. ‘132 for ever’ staat erbij.

Ja, de politie weet dat agenten worden beledigd op social media, zegt De Heer. ,,Als we weten van wie de belediging komt, zoeken we zo snel mogelijk persoonlijk contact met de plaatser van het bericht.”

Dat is een paar keer gebeurd in het geval van de 132-groep. ,,Dan pakken we door en dat heeft geleid tot boetes.’’

”Het is een an­ti-sociale groep. Deze groep moet niet uitgroeien tot het boegbeeld van Urk”
– raadslid van Urk

De politiek maakt zich zorgen. ,,Het is een anti-sociale groep. Deze groep moet niet uitgroeien tot het boegbeeld van Urk.

Ze intimideren en ondermijnen het gezag. Ze trekken zich los van de samenleving”, zegt een raadslid.

Hij wil anoniem blijven omdat hij ‘niet zit te wachten op intimidatie van mijn familie’. ,,Als ze dat bij het Urkerland doen, dan kunnen ze het ook bij mij doen.”

Toekomst bederven
,,Ze willen een stempel zetten”, zegt een collega van een andere partij. ,,De excessen ontstaan vaak na een paar pilsjes.

De sociale druk speelt ook mee.” Daar sluit Meindert Bakker zich volledig bij aan, al noemt hij ook drugs als mogelijke katalysator.

,,Ze zetten zichzelf in de picture en hebben al een aardig lijstje incidenten opgebouwd. Voorvallen als met die heftruck en de teststraat zijn erg genoeg.

Mijn kinderen zal ik uit de buurt van die lui houden. Het is niet zomaar wat baldadigheid, ze bederven de toekomst van anderen en ook van henzelf.”

Volgens advocaat Koppert kan de groep intimiderend optreden en deinst ‘132’ niet terug voor geweld. ,,Zonder deze groep was de teststraat niet in brand gestoken.

Daar ben ik heilig van overtuigd. Er gebeurde veel op het haventerrein die avond, maar échte raddraaiers waren de mannen van de 132-groep.”

Een Urker die goed bekend is met de 132-groep zorgt voor wat relativering. ,,Het is geen club met criminele doelstellingen.

Een paar jongens hebben wat gedaan, ja. Daardoor komt de hele groep negatief in het nieuws. Er zitten ook jongens bij die het gezellig willen houden.

Kijk, na een paar incidenten hebben ze een naam gekregen. Ze waren ook betrokken bij de (vuurwerk)rellen. Maar wie was daar niet van de partij? Er stonden ook ook ouders met kinderen te kijken.”

Rebels in gelovig dorp
De media-aandacht voor Urk én de 132-groep kan het groepsgevoel versterken, zegt hij. ,,Misschien worden ze daardoor wat rebels.

Urk is gelovig en volgens de buitenwereld passen daar geen excessen bij. In een perfecte wereld laat je zien dat je anders bent, maar de werkelijkheid is helaas anders.

Op een gegeven moment gaat de groep zich profileren: het is wij tegen de rest. Die naam is niet slim gekozen, vind ik. Het helpt ook niet mee dat ze een logo op hun jas dragen.”

Wat te doen? Koppert verzocht eerder dit jaar tijdens een zitting om een justitieel onderzoek naar de 132-groep.

Om het ‘ware verhaal’ boven te krijgen van de verwoesting van de teststraat en andere incidenten waar de groep bij betrokken was. Hij kreeg het niet voor elkaar. ,,Dat is een vrijbrief om meer rottigheid uit te halen”, meent hij.

De regie ligt bij de gemeente en die laat een ‘multidisciplinaire groepsaanpak’ los op de 132-groep. ,,Dat is maatwerk”, zegt woordvoerster Yvonne Haaxman.

,,Daarbij bieden we hulp aan de groep om overlast terug te dringen, maar we stellen ook duidelijke grenzen. Dat doen we in samenwerking met veel partners.”

Ja, ook de gemeente maakt zich zorgen over de 132-groep, zegt ze. ,,Omdat de veiligheid van anderen in het geding is. Bovendien willen we negatieve effecten op het gedrag van andere jongeren voorkomen.”

Of de gemeente contact legt met de leden, wil ze niet zeggen. Meerdere bronnen zeggen echter dat burgemeester Cees van den Bos wel degelijk in gesprek wil met de 132-groep.

Niet rechtstreeks, via anderen. Of Van den Bos tot hen doordringt, is niet duidelijk. De burgemeester zit al enige tijd ziek thuis.

Ook de politie zoekt ‘zoveel mogelijk kansen’ om in contact te komen met de leden uit de groep, geeft woordvoerster De Heer aan. ‘Kennen en gekend worden’, daar gaat het om.

Lees ook  Kadavers pasgeboren lammetjes gedumpt in Zuidoostbeemster en Oudendijk

”Ik denk dat heel Urk dit veroor­deelt en een hekel heeft aan deze groep”
– Meindert Bakker, ChristenUnie Urk

Het is een aanpak die raadsleden wel bevalt. ,,De koplopers moeten van de meelopers gescheiden worden

. De gemeente moet ze aanspreken op hun daden en in gesprek blijven’’, zegt een van hen. Meindert Bakker:

,,Je moet daders keihard aanpakken, maar niet verstoten. Ik denk dat heel Urk dit veroordeelt en een hekel heeft aan deze groep.’’

Contact via Instagram
Dan de groep zelf. Deze krant heeft meerdere leden individueel benaderd via Instagram. Om bijvoorbeeld te vragen naar eerdergenoemde incidenten. ‘Krijg de kanker’, reageert iemand.

‘Je verwacht dat ik hier antwoord op ga geven?’ antwoordt een ander. Nog een reactie: ‘Je bennen wel straight tot the point hoor. Maar hier heb ik geen zin in’.

‘Ja dat klopt, ik hoor bij de 132 maar de Stentor zet ons vaak negatief in het nieuws en niet dat we dat erg vinden maar wat zijn precies je bedoelingen?’ antwoordt een lid na een paar dagen. Dat klinkt hoopvol, maar hij reageert vervolgens niet meer.

Ruzie met andere groep
Via het Instagramaccount van de groep is iemand na het stellen van wat vragen wat spraakzamer. ‘We kennen elkaar van vroeger van school. Heel Urk kent elkaar.

De laatste tijd krijgt de groep van alles wat op Urk gebeurde de schuld en dat is niet zo. De bekladding van het pand van het Urkerland heeft niemand van ons gedaan.’

Deze krant is onder een schuilnaam toegelaten tot de Instagramaccount van de 132-groep. Na enkele maanden te hebben meegekeken, heeft de Stentor zich bekendgemaakt en groepsleden verzocht om een gesprek.

Ook zijn leden individueel benaderd door deze krant met het verzoek of ze vragen willen beantwoorden over de 132-groep.

Hij beweert – nadat deze krant de groep op de hoogte heeft gebracht van deze publicatie – dat ‘132’ inmiddels uit elkaar is.

‘We hadden een beetje ruzie met anderen. Die hadden jasjes van ons gestolen en probeerden onze naam zwart te maken. Daarom is de groep nu uit elkaar’.

Of dat klopt, is moeilijk na te gaan. Wel lijken de leden zich de laatste weken koest te houden. Het laatste bericht op Instagram dateert van mei.

Ondertussen lopen er nog meerdere rechtszaken. Jacob H., die eerder ook een straf kreeg voor het in het water duwen van een boa op Urk, kreeg een paar weken terug een werkstraf opgelegd voor joyriding op de heftruck. Zijn kameraad, die Lucas Vlot aanreed met de heftruck, moet binnenkort voorkomen.

Komende dinsdag zal de 132-groep weer aan de orde komen bij een nieuwe zitting van de zaak rond het in brand steken van de teststraat.

Zonder justitieel onderzoek is het moeilijk de 132-groep als collectief aan te pakken, meent advocaat Koppert. ,,Op Urk lossen ze het liever zelf op.”

‘Het is lastig deze groep als gemeenschap los te laten’
Op Urk laten ouders hun kinderen hun gang gaan, zegt antropoloog en godsdienstsocioloog Durk Hak uit Kampen, goed bekend met het vissersdorp.

En dan gaat er wel eens iets mis onder invloed van drank of drugs. ,,Je moet niet onderschatten wat daar gesnoven wordt.

In die illegale barren gebeurt alles wat God verboden heeft.” Dat gedrag verandert als jongens verkering krijgen.

Dan schuiven ze in het gareel. Uiteraard speelt het geloof een grote rol. ,,Op Urk denken ze dat je meer beproevingen krijgt als je een stevig geloof hebt. Jongeren moet sterk zijn om dat te doorstaan.”

Daarnaast geloven veel Urkers dat God ‘krachtig ingrijpt als de tijd rijp is’, stelt Hak. ,,Dus is het van: laat die jongens maar.

Als het is voorbestemd, dan komt het vanzelf goed. Veel vaders en moeders hebben hetzelfde gedrag vertoond als hun kinderen. En met hen is het toch ook goed gekomen?”

Dat jongeren crimineel gedrag vertonen in een groep is van alle tijden, zegt socioloog en criminoloog Jan Dirk de Jong.

Hij heeft veel ervaring opgedaan met kwalitatief onderzoek binnen moeilijk toegankelijke groeperingen, niet specifiek op Urk overigens.

De Jong vindt het lastig een exacte verklaring te geven voor het gedrag van de 132-groep. ,,Er kunnen meerdere verklaringen zijn.

De oorzaak kan liggen in persoonlijke factoren, gezinsfactoren of dat ze zich bijvoorbeeld bedreigd voelen door de autoriteiten.”

De rol van social media bij de 132-groep noemt hij interessant. ,,Door het account hebben ze een stoer imago.

Vroeger hadden jeugdgroepen concurrentie met een groep verderop. Nu kunnen ze de strijd aangaan op sociale media.

Wat er online gebeurt, kan offline gevolgen hebben. Door een ruzie online, kan er daarna iets in de brand gestoken worden.

Weten de lokale autoriteiten überhaupt wat er online allemaal gebeurt? Ik zie dat autoriteiten een inhaalslag moeten maken om goed te weten wat er speelt bij de jeugd.”

,,De overheid moet goed kijken wat de jongeren drijft. Is het puur om de kick of zijn er diepere oorzaken?

Er moet gekeken worden of ze uit problematische gezinnen komen en dan moeten ze met maatwerk geholpen worden.

Idealiter doen ze iets voor de hechte gemeenschap op Urk, bij wijze van straf. Het is lastig ze als gemeenschap los te laten, omdat ze juist dan meer crimineel gedrag kunnen vertonen.”

Inbrekers doden 55-jarige man en slaan zijn moeder (75) het ziekenhuis in voor 100 euro

Dapper meisje (9) weet te ontkomen aan drie gemaskerde mannen in park Engeland