in ,

Elektrische autoruit kan je vinger amputeren: Ilze overkwam het

Kun je je vinger kwijtraken door de elektrisch bedienbare ramen in je auto? Ja, het overkwam de 4-jarige Ilze in 2017. Had zij pech, of werd ze slachtoffer van de bezuinigingsdrift van autofabrikanten?

Wat een zorgeloos familie-uitje had moeten zijn, eindigde eind december 2017 in een traumatisch bezoek aan de afdeling Spoedeisende Hulp in het ziekenhuis. Fred de Werk (66) uit Tilburg denkt nog vaak terug aan die dag.

,,Mijn vrouw en ik waren gezellig aan het oppassen op de kleinkindjes’’, vertelt hij. ,,We hadden een abonnement voor Safaripark Beekse Bergen en ook die dag rolden we tussen de dieren door in onze Renault Captur, die we toen net nieuw hadden.

Vlak voordat we bij het restaurant stopten, deed ik de autoramen dicht. Wat er toen gebeurde, is een nachtmerrie voor elke opa:

mijn kleindochter Ilze zat op de stoel achter mij en bleek met haar vinger tussen de ruit en raamlijst te zitten. Ik hoorde meteen dat het foute boel was.’’

De Werks vrees bleek te kloppen: de autoruit had letterlijk een stukje van Ilze’s linker wijsvinger afgehakt.

Hij en z’n vrouw zetten alles op alles om de kleine meid snel in het ziekenhuis in Tilburg te krijgen. ,,Je bent enorm geschrokken, dus je handelt instinctief.

Maar eigenlijk wisten we niet wat je moet doen in zo’n situatie. Mijn vrouw heeft geprobeerd de vinger op lichaamstemperatuur te houden (dat wordt afgeraden – zie kader, red.) en op de eerste hulp werden we goed geholpen.

Ze waren zo lief voor Ilze: zij was toen vier jaar oud en hoewel ze natuurlijk was geschrokken, heeft een kind van die leeftijd niet echt door wat de gevolgen zijn.’’

Operatie
Na een operatie en revalidatie bleek de vinger niet te redden. ,,De plastisch chirurg heeft echt zijn best gedaan’’, blikt De Werk terug.

,,En terwijl Ilze zes weken aan het tobben was met het verwisselen van verband, begon het bij mij te knagen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Ik had in het park nota bene de beveiliging van de achterste zijruiten nog ingeschakeld, zodat de kinderen niet zelf met de knopjes konden ‘spelen’.

Ik heb er nooit bij stilgestaan dat dit kon gebeuren en was er echt van overtuigd dat mijn Captur een klembeveiliging op de ruiten had.’’

Bij een dergelijk systeem zitten er sensoren in de aansturing van elektrische autoruiten die ‘voelen’ of er iets klem dreigt te zitten.

Zodra de ruit te veel weerstand ervaart, stopt de elektromotor met duwen of gaat het raam zelfs weer een stukje open.

Een dergelijke voorziening had Ilzes vinger kunnen sparen, maar op de Renault van De Werk zat die dus niet.

Lees ook  Deze robot kookt én doet de afwas voor je - Wie moet hem hebben?

,,Zelfs mijn dealer was verbaasd en ik ben bang dat heel veel autobezitters er – onterecht – vanuit gaan dat hun auto zo’n veiligheidsvoorziening heeft. Dat is dus niet altijd zo.’’

Wegbezuinigd
Sterker nog, er zijn aanwijzingen dat autofabrikanten steeds minder klembeveiligingen monteren.

Dat blijkt onder meer uit onderzoek van de ADAC, de Duitse zusterorganisatie van de ANWB.

Zo heeft de huidige Skoda Fabia de voorziening niet aan boord, terwijl zijn voorganger die wél had. Hetzelfde geldt voor de Volkswagen Up (en de Skoda Citigo en Seat Mii):

bij de huidige modellen ontbreekt een anti-klemsysteem, terwijl het wel te vinden is bij de oudere VW Fox en zelfs de Lupo.

Ook tussen gloednieuwe modellen van één merk zitten opmerkelijke onderlinge verschillen: volgens de ADAC hebben de Renault Clio en Captur het systeem niet, maar de elektrische Zoe wel.

Navraag bij de Nederlandse importeur van Renault leert dat de aanwezigheid van een klembeveiliging inderdaad afhangt van het model, maar ook van het uitrustingsniveau.

,,Het vorige model Renault Captur beschikt aan de voorzijde over automatisch elektrisch bedienbare ramen met knelbeveiliging.

Dat er op de achterste ramen geen beveiliging zit, heeft te maken met het type elektrische bediening.’’

”Ik wist niet eens dat zo’n raam genoeg kracht heeft om dergelijk letsel te veroorza­ken”
– Traumachirurg Mark van Heijl , Diakonessenhuis Utrecht

Autofabrikanten maken daarbij onderscheid tussen twee systemen. Zodra de ruit een luxere, automatische stand heeft (een ‘tiptoets’, waarbij je het knopje niet zelf vast hoeft te houden om de ruit volledig te openen of te sluiten) is zo’n klembeveiliging verplicht.

Bij de simpelere en goedkopere variant zónder comfortfunctie, waarbij je dus zelf continu het knopje moet vasthouden, ontbreekt de beveiliging.

Twijfel je of jouw auto over deze ruitbeveiliging beschikt? Dat kun je simpel en veilig controleren: houd een tennisbal in de opening terwijl je de ruit sluit.

Als het raam stopt of zich weer opent door de weerstand van de bal, zit je goed. Controleer hierbij dus wel álle ramen, omdat in een auto verschillende mechanismen kunnen zitten. En vergeet ook een eventueel elektrisch bediend dakraam niet.

Renault Nederland wijst daarnaast op het instructieboekje: ,,De werking van de ruitbediening staat daar beschreven, waarbij ook wordt gewaarschuwd voor het sluiten van ramen. Dat daarbij altijd moet worden opgelet voor uitstekende lichaamsdelen.’’

Strengere regels
Er is geen autofabrikant die durft te spreken van een bezuinigingsmaatregel en allemaal zeggen ze in elk geval te voldoen aan de veiligheidsrichtlijnen van de Europese Unie.

Toezichthouder RDW bevestigt dit in een reactie. Maar voor Fred de Werk is dat niet bevredigend. ,,Er is wettelijk misschien weinig mis mee, maar het is verschrikkelijk dat dit gebeurt omdat autofabrikanten een paar euro’s willen besparen.

Lees ook  Hier is een rekensom die heel eenvoudig lijkt, maar toch lastiger is dan je wellicht denkt

Er is dus ergens een ‘stropdas’ of een ceo geweest die de keuze heeft gemaakt om die klembeveiliging van die auto’s af te halen. Ondertussen komt de consument daar op zo’n verdrietige manier achter.’’

De Werk, inmiddels gepensioneerd verzekeringsagent, heeft een Meldpunt Ongeval Elektrische Ramen opgericht voor wie een soortgelijk incident heeft meegemaakt.

,,We hopen dat die mensen zich melden op Moer.nu. Verder is het belangrijk dat mensen op de hoogte zijn van de gevaren.

,,Ik spreek andere Captur-rijders ook aan om ze te waarschuwen, want veel mensen weten dit niet. Automakers zouden ons beter moeten informeren, of beter nog: maak die beveiliging standaard op alle autoruiten! Dat had mijn kleindochter een hoop leed bespaard.

Mijn boodschap is: (groot-)ouders en kinderen moeten oppassen met elektrische ramen, maar autofabrikanten en wetgevers moeten ook hun verantwoordelijkheid nemen.’’

Ondertussen is Ilze bijna acht jaar oud en kan zij zich uitstekend redden met haar ‘unieke’ hand, maar de Renault Captur van opa De Werk heeft het veld geruimd:

,,Die konden we niet meer houden, daarmee was te veel gebeurd. Toen ik onze Seat Ibiza ging bestellen, heb ik specifiek gevraagd om een versie mét klembeveiliging.

En achter hebben we nu weer raamslingers: ouderwets, maar veilig. Dit gaat mij niet nog een keer gebeuren en ik hoop dat het andere mensen ook bespaard blijft.’’

‘Goed koelen is bij amputatie beter’
,,Van een amputatie door een elektrische autoruit had ik nog nooit gehoord. Ik wist niet eens dat zo’n raam genoeg kracht heeft om dergelijk letsel te veroorzaken’’, zegt traumachirurg Mark van Heijl van het Diakonessenhuis in Utrecht.

Deskundigen adviseren kinderen als het even kan nooit alleen in een auto achter te laten. Het is ook belangrijk om ze erop te wijzen dat autoruiten gevaarlijk zijn: nooit met de knopjes spelen.

Wil je als bestuurder zelf de ramen dicht doen, roep dat dan hardop door de auto en controleer eerst of alle handen binnenboord zijn.

Gaat het onverhoopt fout, ga dan snel naar de Spoedeisende Hulp, adviseert Van Heijl. ,,En het is minstens zo belangrijk om het geamputeerde lichaamsdeel goed te koelen.

Je kunt beter even de moeite nemen om het weefsel zo goed mogelijk te conserveren dan overhaast in de auto stappen.

Je wilt zo min mogelijk ‘celverval’ en daarvoor is 4 graden de optimale temperatuur. Wikkel het stukje vinger in een vochtig steriel gaasje en doe het met ijsklontjes in een schoon, afsluitbaar zakje. Als je dat goed doet, is de kans groter dat we de schade kunnen beperken.’’

Jongere steekt in op drietal tijdens les in de keuken in jeugdgevangenis Lelystad

Peuter breekt been bij botsing met fietsster, vrouw rijdt door